húsfrúarleikurinn

Það er mikið rætt í fjölmiðlum á íslandi um hátt matarverð þessa dagana. Sjálfri hlakkaði mig til áður en við fluttum að fara út í búð og kaupa nokkra poka af ferskum mat fyrir nánast engan pening, en sá draumur rættist varla, eða kannski var hann of háfleygur.


Hérna í hverfinu erum við með nokkrar matvörubúðir og eina bensínstöð. Enga sjoppu og enga vídeoleigu enda virðist það ekki vera stemmning hérna. Tvær þessara búða Daglig Brugsen og Fakta með hefðbundnar Kaupfélagsvörur. Þetta eru samt engar gourmet búðir og pestóið sem fæst þarna er varla nokkrum bjóðandi. Allavega gafst ég upp á því. Þær stíla inn á lágt vöruverð og mikla breidd á vöruflokkum án þess að hafa mikið úrval af hverju fyrir sig.
Mjög nálægt okkur er vöruhúsið Bilka og við reynum oftast að fara þangað enda er oft hægt að gera góð "skyndikaup" (10 fetaostdollur á verði 7 til dæmis, kjarakaup og fyllir ísskápinn fljótt) og það oftast á fimmtudögum eða rétt fyrir helgina.
Þar sem hver verslunarferð tekur að meðaltali einn og hálfan klukkutíma þá reynum við að fara ekki mjög oft heldur gera matseðil fyrir nokkra daga í einu og kaupa inn á þá, sem þýðir líka betra skipulag, ódýrari reikningur, minna af mat fer ónýtur í ruslið og meiri frítími, þar sem hálftíminn sem maður eyðir venjulega í það að ákveða hvað á að vera í matinn er þar með laus. Auk þess getur maður aukið fjölbreytnina næringarlega séð þegar maður sér hversu langt það er síðan maður borðaði einhvern fisk, svona sem dæmi.


Það okkur hefur fundist aðallega ódýrt er kjöt, áfengi og nammi. Annað er bara nokkuð svipað.
Úrvalið af svínakjöti, lambakjöti og nautakjöti er ótrúlega mikið og ódýrt, auk þess að kjúklingur er líka frekar ódýr. Oft er hægt að velja sér 6 pakkningar af kjöti og borga fyrir það 200kr danskar (Frit valg, það er allavega valið sem er ókeypis). Danska krónan er núna 12.5 isk.
Svona "frit valg" má finna með öllum mögulegum hlutum og maður sér á innkaupakerrum hjá fólki að það verslar eftir þessu, þe kaupir mikið af mjólk ef það eru margar seldar saman á afslætti og þá er bara mjólkurgrautur í matinn næsta dag, ekkert flóknara.


Ódýrasti kjúklingurinn og hugsanlega sá sem er tekið mið af í samanburði á íslenskum og dönskum kjúlla, er innfluttur frá austurlöndum. Það þarf ýmislegt að gerast áður en ég kaupi svoleiðis kjúkling. Kannski er ekkert skrýtið að danskar vörur eru merktar alveg í bak og fyrir, og ekki margir sem kaupa annað en "Dansk Kød".


Annars erum við ekki mikið að kaupa svona marga pakka af kjöti í einu og setja í frysti, yfirleitt höfum við fengið í magann eftir að hafa borðað það. Maður finnur líka eftir þetta hvað íslenskt kjöt er bragðbetra, enda unnið í íslensku vatni.. þjóðremban alveg í botni.
Skyndibitakúltúrinn hérna í Danmörku ansi mikið öðruvísi en heima, það er vissulega macdonalds staður á horninu en þann óþverra getur maður ekki borðað nema einu sinni á ári og þá í neyð. Auk þess finnst mér pizzurnar mínar bara miklu betri en þær sem ég hef smakkað hér (bestu pizzur í heimi eru auðvitað frá Eldsmiðjunni og Devitos en þær eru langt í burtu frá okkur). Um daginn gerðum við líka alveg killer hamborgara bara úr hakki og kryddi.


En semsagt já, kjöt er frekar ódýrt en margt annað er á mjög svipuðu verði og heima. Til dæmis kostar sjampóið mitt og hárnæringin nánast það sama í apótekinu hér og því heima. E-vitamin kremið frá Body Shop kostar 920 kr heima en 110 kr hérna í danmörku. Sama búð, sama vara. Disney teiknimyndirnar kosta um 199 danskar á tilboði úti í Bilka en eru á rúmar 2000 kr heima eða jafnvel minna.


Það er líka smá verðskynjun sem brenglar mann því auðvitað virka 8 krónur danskar vera miklu ódýrara en 100 krónur íslenskar. En eins og er, þá er þetta sama verðgildið. Svona nokkurn veginn.
Það hefur líka áhrif að launin (í okkar geira) eru sennilega mikið hærri (hef reyndar ekki kannað þetta nánar) á Íslandi en í Danmörku eða þeim löndum sem við berum háa matvælaverðið okkar saman við en skattarnir jafnframt mun meiri.


Bankarnir eru síðan næsta mál, því fyrir utan vexti (sem eru reyndar ákveðnir af seðlabankanum og ákvarðast af verðbólgustigi) þá eru bankarnir á íslandi alveg súper góðir (ég segi þetta ekki bara af því að mamma og tengdamamma vinna í bankanum heima). Sem dæmi þá borga ég 20 kr danskar í gebyr (þjónustugjöld) ef ég borga reikning í danska heimabankanum eftir lokun eða um helgar. Sumir heimabankar eru ekki opnir á næturna og færslurnar eru geðveikislega lengi að koma inn á reikninginn, nýjustu færslurnar á kortið okkar núna er síðan 11. janúar! Á móti kemur að það er sjálfvirk yfirdráttarheimild á kortinu, ef við förum undir núllið reiknast 19% vextir á reikninginn sem venjulegum Íslendingi virðist vera sjálfsagt að borga en hérna er það næg ástæða fyrir því að vera ekki mikið í mínus. Kortareikningarnir okkar hérna eru með 0.01% vöxtum. Þeir misstu andlitið þegar við sögðum þeim að við værum með sparireikning heima með yfir 4% vöxtum (verðtryggt).


Rafmagn og kynding er líka margfalt dýrara hérna. Munurinn gæti verið ennþá meiri ef íslensk heimili væru ekki að niðurgreiða álversrafmagnið en það er önnur saga. Við borgum hérna um 1500 dkr í rafmagn, 3x á ári Það er reyndar eftir áætlun þannig að hugsanlega eigum við eitthvað inni - eða öfugt. Hitinn/Vatnið er hins vegar 3000 danskar 3x á ári. Þetta gerir (4500+9000) / 12 = 1125 danskar eða rúma 14 þúsund á mánuði. Heima í kaplaskjólinu var þetta um 5000kr á mánuði.
Hérna lætur maður semsagt ekki vatnið renna.


Leigan hérna í 15 min akstri frá miðbæ Árósa er nokkuð sanngjörn eða um 80þús íslenskar á mánuði. Hins vegar það sem gerir gæfumuninn er að frá danska ríkinu fáum við á móti, húsaleigubætur sem eru um 37.000 ískr. Bæturnar koma líka inn deginum áður en leigan á að borgast.
Með syninum okkar fáum við greiddar danskar barnabætur sem eru 3400 danskar 3x á ári, við eigum eftir að sækja um viðbótarbarnabætur sem námsmenn og lágtekjufólk geta sótt um en þá bætist svolítið á þessa upphæð.
Og af því við erum námsmenn þá fáum við daggæslugjöldin og fæðiskostnaðinn felldan niður, hvort sem hann er á leikskóla eða hjá dagmömmu (þar sem hann er).

Ég er hætt að velta því fyrir mér af hverju það eru svona fáir danskir námsmenn á Íslandi, því ég efast um að þeir fái sömu díla þarna uppfrá.

Mánudagur 15. janúar 2007 kl. 22:48
Flokkað sem danmörk. Þar eru 73 færslur. / heimilið. Þar eru 57 færslur. / matur. Þar eru 41 færslur. / samfélag. Þar eru 49 færslur.

/ Álit

freyja:

Frábært að fá svona samanburð, réttlátur og fræðandi!! Takk fyrir mig, mig langar svolítið að búa í Danmörku.... langar að finna nám við mitt hæfi, helduru að þeir bjóði upp á góða íslenskukennslu?? ;)

16.01.07 19:14


mundi:

dejlige lille danmark, jeg savner dig...

snilld öll þessi magntilboð hjá dananum. 2002 var raksápa á einhverju svona fjölbrúsatilboði í Bilka. ég kláraði þann síðasta einmitt í liðinni viku!!!!

maður þarf eiginlega að vera með risafjölskyldu til að geta nýtt sér sumt af þessu, eða þá að 2 fjsk. deili svona pakkningum. það er eiginlega að sumu leiti betra að fá bara 30% afslátt við kassann eins og í bónus. það sparar frystipláss.


en annars sakna ég merkurinnar alltaf pínu. mér leið vel þarna.

hils M

21.01.07 11:51


dagný:

já, hér er ágætt að vera.
ég skal tékka á raksápubrúsum, mundi, og senda þér sjö ef þeir eru enn á tilboði ;)
Það er auðvitað ágætt líka að fá afsláttinn strax, en yfirleitt er það bara á mat/frystivöru en ekki á raksápu eða bómull (ég keypti nefnilega 10 pakka af bómullarskífum í fyrstu búðarferðinni minni og mér leið pínu eins og ég væri á leiðinni í einhverja einangrun einhversstaðar..)

freyja, varstu að meina dönsku??.. en án gríns þá held ég að þeir kenni íslensku í háskólanum í kaupmannahöfn, veit ekki á hvaða leveli en það gæti verið áhugavert að læra íslensku með einhverjum sem kunna hana ekki, maður fær nær pottþétt nýtt sjónarhorn á málið :)

24.01.07 09:42